صفحه اصلی آرام تورسئوال های متداول ارمنستانخدمات آرام تورگالری عکس ارمنستاندرباره آرام تورتماس با آرام تور
مسجد کبود ایروان ( مسجد جامع ایروان) ارمنستان Yerevan Mosque

مسجد کبود ایروان ( مسجد جامع ایروان) ارمنستان Yerevan Mosque

مسجد جامع كبود ايروان ، ارمنستان
 

مسجد کبود ایروان ( مسجد جامع ایروان) ارمنستان Yerevan Mosque

پيشينه مسجد  :
بر اساس مدارك موجود در موزه ها و اسناد ملي ارمنستان ، در شهر ايروان حدود هفت تا هشت مسجد و تعدادي بناهاي ديگر اسلامي و مذهبي به وسيله مسلمانان احداث شده بود ، كه اكثر آنها به دليل شرايط ناشي از تغيير و تحولالت سياسي و نظامهاي دولتي . مورد بي توجهي يا تخريب كامل قرار گرفتند و از بين رفتند .
در سفرنامه مادام دلانوا ، تصويري از يك مسجد در شهر ايروان ديده مي شود ،كه هر چند مسجد جامع نيست ، ولي دلالت بر وجود مساجد ديگر در اين شهر مي كند .
در بين اين مساجد و بناها فقط يك مسجد به نام مسجد جامع ايروان يا مسجد كبود كه بعضا به مسجد خاني نيز مشهور مي باشد ، به علت استفاده آن براي مدتي به عنوان موزه تاريخ ايروان و تاريخ طبيعي ارمنستان ، از خطر نابودي كامل در امان ماند .
هر چند در طول مدت بهر برداري از مسجد به عنوان موزه ، كمترين اقدامي براي بازسازي آن صورت نگرفت ، اما همين امر باعث شد تا اين مكان مقدس دچار تخريب گردد ، و چارچوب و كالبد اصلي آن حتي به صورت نيمه مخروبه باقي بماند .
اما مساجد ديگري همچون : مسجد تپه باش ( ساخت 1678 م ) مسجد جعفر ( ساخت 1898 م ) و مسجد سر تپه ( ساخت قرن 18 م ) وديگر بناهاي اسلاميي ، كاملا ويران شدند .
بر ساس شواهد موجود بويژه مطالب قيد شده در كتيبه هاي مسجد جامع ، اين مكان به دستور حسين علي خان ،والي شهر ايروان ، در سال 1170 ه.ق / 1765 م مصادف با اواخر سلسله زنديه تاسيس شد . اين شخص در نيمه دوم قرن دوازدهم . بيگلر بيگي يا امير اميران شهر ايروان بود .

در كتاب گلشن مراد ، تاليف ابوالحسن غفاري كاشاني ، كه به نوعي به اوضاع و احوال روزگار كريم خان پرداخته است ، به نسبت قاجاريه اشاره مي كند ، و بيان مي دارد كه اين طايفه در اوايل دولت صفويه ، در گنجينه و ايروان مي زيستند . در همين كتاب در بيان وقايع سال 1175 ه.ق ، از حسين علي خان به عنوان بيگلر بيگي شهر ايروان نامبرده شده . كه همان باني مسجد جامع است .
عكسها و تصاوير گرداوري شده از موزه تاريخ شهر ايروان و اداره آرشيو ارمنستان ، نشان ميم دهد كه مسجد جامع ايروان تا سال 1330 ه.ق ، همچنان فعال بود ، و درآن طلاب به فراگيري علوم ديني و مسلمانان به انجام دادن امور مذهبي مشغول بودند .
اين مسجد در فاصله سالهاي 1907 تا 1910 م / 1325 تا 1328 ه.ق ، يك بار بازسازي شد ، كه همزمان با آغاز جنگ جهاني اول و متعاقب آن بر روي كار آمدن نظام كمونيستي در روسيه و همچنين سياست دين ستيزي بود ؛ به طوري كه بر اثر بي توجهي و خسارات وارده ، موجبات متروك و مخروبه شدن آن فراهم آمد .

اين عامل در كنار سياستهاي جديد دولت كمونيستي شوروي در خصوص اجراي طرحهاي عمراني و شهري ، همچون طرح جامع شهر ايروان و احداث خيابانهاي جديد ، بويژه در كنار ضلع شمال غربي مسجد كه در حال حاضر ورودي اصلي آن مي باشد ، موجب تخريب و از دست رفتن قسمتی از آن گرديد ؛ بطوري كه تنها راه ورود از بين رفت ، و تبديل به دهليز تنگ و باريكي شد .
علاوه بر تمام اين مسائل ، بر اثر اجراي طرح جامع شهر ايروان ، كف گذرها و كوچه هاي اطراف نيز بيش از دو متر بالا آمد . به اين ترتيب ، موجب فرسايش شديد قسمتهاي داخلي عمارت،مسجد از جمله : ديوارها ، طاقها و حجره هاي واقع در شرق و غرب آن شد .
 

مسجد کبود ایروان ( مسجد جامع ایروان) ارمنستان Yerevan Mosque

مشخصات مسجد :
مسجد جامع ايروان با مساحتي برابر با 7 هزار متر مربع و در ابعاد 100 در 70 متر ، 28 حجره دارد ، كه تعداد آنها در هر طرف حياط مسجد ، 14 حجره است .
ابعاد صحن داخل مسجد ، 70 در 50 متر است ، و تنها مناره آن واقع در ضلع جنوب شرقي ، از كف زمين 24 متر ارتفاع دارد . گنبد مسجد ، رنگي كبود دارد كه احتمالا علت نامگذاري اين مكان مقدس است .
روند باز پس گيري ، احيا و نگهداري مسجد
پس از فروپاشي اتحاد جماهير شوروي و اعلام استقلال و تاسيس جمهوري در اين كشور در سال 1991 م ، جمهوري اسلامي ايران از اولين كشورهايي بود كه استقلال ارمنستتان را به رسميت شناخت . متعاقب با آغاز ارتباطات سياسي ، اقتصادي و فرهنگي ميان دوكشور ، قراردادي نيز درباره مرمت و باز سازي فرهنگي ميان دوكشور ، قراردادي نيز درباره مرمت و بازسازي مسجد كبود و واگذاري آن به سفارت ج . ا.ا. ، جهت بهره برداري فرهنگي در تاريخ 13 اكتبر 1995 م / 21 مهر 1374 به امضا رسيد.
مسئوليت اجرايي عمليات بازسازي به بنايد مستضعفان و جانبازان انقلاب اسلامي ، و وظيفه نظارت ، تحقيق و تهيه طرح بازسازي و مرمت آن ، به كارشناسان سازمان ميراث فرهنگي واگذار و عمليات بازسازي عملا از 26 مرداد 1375 آغاز و تا سال 1377 ادامه پيدا كرد . در تابستان 1378 با شروع كار رايزني فرهنگي جمهوري اسلامي ايران در ايروان ، مسئوليت نظارت و نگهداري مسجد با هماهنگي كه بين روساي سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي و بنياد مستضعفان و جانبازان انقلاب اسلامي وقت به وجود آمد ، به عهده سارمان فرهنگ و ارتباطات واگذار شد .
 

مسجد کبود ایروان ( مسجد جامع ایروان) ارمنستان Yerevan Mosque


فعاليتهاي فرهنگي انجام شده در مسجد جامع :
از جمله فعاليتهاي فرهنگي در مسجد ، تاسيس كتابخانه ، برگزاري كلاسهاي فارسي و بر پاييي نمايشگاه دائمي عكس است .
برگزاري مراسم در مسجد
دهه محرم بادعوت روحانياني از ايران ، مراسن عزاداري و سينه زني برقرار مي شود . همچنين ، مراسم اطعام تقريبا در همه اين ده شب برگزار مي گردد . در ماه مبارك رمضان نيز با استفاده از مبلغان اعزامي ، مراسم رمضان با شكوه هر چه تمامتر برگزار مي شود.
ضمنا ، در اين مسجد هر شب جمعه ، دعاي كميل نيز برگزار مي شود كه با حضور ايرانيان حاضر در ارمنستان ، حالت روحاني خاصي را دارد .

مسجد کبود ایروان ( مسجد جامع ایروان) ارمنستان Yerevan Mosque

منبع: رايزني فرهنگي سفارت جمهوري اسلامي ايران در ايروان

تورهای ارمنستان
تورهای ارمنستان
جاذبه های توریستی ارمنستان
اطلاعات ضروری ارمنستان
اطلاعات سایت ارمنستان

Design : Miadgah